ابن خلدون ( مترجم : آيتى )
42
تاريخ ابن خلدون ( فارسي )
اشراف شام كشته شدند و از مردم شام جماعت كثيرى به قتل آمدند . اين واقعه در محرم سال 65 ، بود . بعضى گويند در اواخر سال 64 . چون مروان در مرج راهط پيروز شد ، نعمان بن بشير و زفر بن الحارث نيز هر يك به سويى گريختند . آنگاه به مصر لشكر برد . عبد الرحمان بن جحدم القرشى ، در آنجا براى ابن الزبير دعوت مىكرد . به جنگ مروان بيرون آمد ولى مروان عمرو بن سعيد را از آن سو به مصر فرستاد . عمرو به مصر داخل شد . چون عبد الرحمان خبر يافت ، بازگشت . و مردم به بيعت مروان گردن نهادند . خبر از توابين گويند كه چون حسين بن على به شهادت رسيد و عبيد اللّه بن زياد از لشكرگاه خود نخليه به كوفه بازگشت ، شيعيان از كرده پشيمان شدند و زبان به ملامت خود گشودند . ديدند كه مرتكب خطايى عظيم شده بودند زيرا حسين آنان را به يارى فرا خوانده بود و به يارىاش برنخاستند تا در نزديكيشان به شهادت رسيد . اينان مىگفتند ، هنگامى اين رنگ ننگ از آنان زدوده شود كه قاتلان حسين را بكشند . از اين رو نزد پنج تن از سران شيعه گرد آمدند . اين پنج تن عبارت بودند از : سليمان بن صرد الخزاعى ، مسيب بن نجبه الفزارى كه از اصحاب على بود ، عبد اللّه بن سعد بن نفيل الازدى ، عبد اللّه بن وال التيمى و رفاعة بن شداد البجلى ، اينان نيز از ياران برگزيدهء على بودند . همه در خانهء سليمان بن صرد الخزاعى گرد آمدند و هر يك سخنانى گفتند و عزم جزم كردند كه انتقام خون حسين را از قاتلان او بگيرند . آغاز كارشان سال 61 ، بعد از شهادت حسين بود و از آن پس به جمعآورى آلت و عدت پرداختند و در نهان مردم را دعوت مىنمودند . تا آنگاه كه يزيد در سال 64 ، بمرد . پس از مرگ او ، اصحاب سليمان بن صرد نزد او آمدند و گفتند اگر بخواهى ، اكنون عمرو بن حريث خليفهء ابن زياد را در كوفه فرو گيريم . سليمان گفت : شتاب مكنيد كه قاتلان حسين همه از اشراف كوفه و فرسان عربند . اگر از قصد شما آگاه شوند بر شما غلبه خواهند يافت . بايد دعوت خود را گسترش دهيد و بر شما ياران خود بيفزائيد . پس از هلاكت يزيد ، جمع كثيرى از مردم ، دعوتشان را اجابت كردند . پس مردم كوفه عمرو بن حريث را از شهر براندند و با ابن الزبير بيعت كردند . و سليمان و يارانش ، مردم را به قيام دعوت مىنمودند . چنان كه گفتيم ، شش ماه پس از هلاكت يزيد مختار بن ابى عبيده وارد كوفه شد . در نيمهء ماه رمضان . در روز بيست و دوم رمضان عبد اللّه بن يزيد الانصارى از سوى ابن الزبير به امارت